Θ. Μητράκος στο ΕΒΕ Ηλείας: Οι μακροικονομικές ανισορροπίες έχουν αντιμετωπιστεί και οι τράπεζες μπορούν να στηρίξουν επιχειρήσεις – Η ομιλία του υποδιοικητή της ΤτΕ στον Πύργο

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η εκδήλωση του Επιμελητηρίου Ηλείας Παρασκευή 16 Ιουνίου 2017 «Προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων»

Βασικός άξονας της ημερίδας που ακολούθησε ήταν η προοπτική ανάπτυξης της Ελληνικής Οικονομίας και η αποτελεσματική διαχείριση των κόκκινων δανείων μέσω του Εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης.

Κεντρικοί ομιλητές της ημερίδας ήταν ο κος Θεόδωρος Μητράκος , Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ο κος Κώστας Γαλιάτσος , Πρόεδρος Δ.Σ. & Δ/νων Σύμβουλος ΕΤΕΑΝ και ο Αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας κος Κωνσταντίνος Λεβέντης.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΜΗΤΡΑΚΟΥ

στο Επιμελητήριο Ηλείας στον Πύργο

Παρασκευή 16Ιουνίου 2017

 «Προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων»

Κυρίες και κύριοι,

Κυρίες και κύριοι,

Θέλω κατ’ αρχάς να ευχαριστήσω το επιμελητήριο Ηλείας για την ευκαιρία που μου δίνεται να παρευρεθώ στη σημερινή εκδήλωση σε ένα νομό που, χάρη στη γεωγραφική του θέση, την ιστορία του και τον πλούσιο πρωτογενή τομέα του, έχει σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.Οι παρεμβάσεις μου θα στραφούν γύρω από δύο κυρίως θέματα:στις αισιόδοξες εκτιμήσεις και προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, όπως προκύπτουν με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, και στις εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα, ο οποίος βρίσκει σταδιακά το βηματισμό του με κεντρικό άξονα την αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείωνμέσω της οποίας θα ενισχυθεί και ηρευστότητα της οικονομίας με προφανείς θετικές επιπτώσεις για την ανάπτυξη.

Οι μακροοικονομικές ανισορροπίες έχουν πλέον αντιμετωπιστεί

Μετά από δέκα περίπου χρόνια κρίσης, αρχικά με τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση και στη συνέχεια με την εγχώρια κρίση, εκτιμώ ότι σήμερα, με μεγάλο κοινωνικό κόστος, έχουν δημιουργηθεί αισιόδοξες προοπτικές για την ελληνική οικονομία που, αν τις αξιοποιήσουμε σωστά, θα μας επιτρέψουν να αλλάξουμε τους όρους του παιχνιδιού. Και αυτό διότι μέσω εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων έχει ανακτηθεί η χαμένη ανταγωνιστικότητακαιέχουν εξαλειφθεί τα ελλείμματα (δημοσιονομικό και τρεχουσών συναλλαγών).

Ειδικότερα, στο δημοσιονομικό τομέα, η πρωτοφανής για τα διεθνή δεδομένα δημοσιονομική προσαρμογή έχει εμπεδώσει ένα κλίμα πειθαρχίας, το οποίο έχει συμβάλει στην επαναλαμβανόμενη καταγραφή πρωτογενών πλεονασμάτων του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ 2009 και 2016 η βελτίωση του πρωτογενούς αποτελέσματος ως ποσοστού του ΑΕΠ έφθασε τις 14 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ τα αποτελέσματα των τελευταίων ετών πρακτικά σημαίνουν ότι έχουν καλυφθεί οι στόχοι μέχρι και το τέλος του 2018.

Όσον αφορά τις εξωτερικές ανισορροπίες, η σωρευτική απώλεια διεθνούς ανταγωνιστικότητας (κατά 21,7%) µε βάση το σχετικό κόστος εργασίας, την οποία είχε υποστεί η ελληνική οικονοµία την περίοδο 2000-2009, ανακτήθηκε την περίοδο της κρίσης λόγω των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και των άλλων παρεμβάσεων που έγιναν.Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών είναι πλέον σχεδόν ισοσκελισμένο. Επίσης, όλο και μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας προσανατολίζεται στην παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών. Η συμμετοχή των εξαγωγών στο ΑΕΠ έχει αυξηθεί από 19% το 2009 σε 32% το 2016, με το μέγεθος του τομέα των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών να έχει αυξηθεί την περίοδο 2010-2015 κατά περίπου 24% σε ονομαστικούς όρους (12% σε όρους όγκου), ενώ σε όρους απασχόλησης αυξήθηκε κατά περίπου 8%.Μάλιστα, τα μεγέθη αυτά έχουν αποκτήσει δυναμική περαιτέρω σημαντικής βελτίωσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το ΑΕΠ της χώρας θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά 13% σε χρονικό ορίζοντα δέκα ετών, εφόσον υλοποιηθεί το σύνολο των προβλεπόμενων μεταρρυθμίσεων.

Η οικονομία βρίσκεται σε σημείο καμπής

Τα πρόσφατα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομία έχει πλέονσταθεροποιηθεί. Το α΄ τρίμηνο του 2017 το ΑΕΠ, εποχικά διορθωμένο και σε σταθερές τιμές, αυξήθηκε κατά 0,4% σε ετήσια βάση (χωρίς εποχική διόρθωση,κατά 0,8%), ανατρέποντας την εικόνα ύφεσης που είχε αρχικά δοθεί (με την προσωρινή εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ της 15.5.2017 για υποχώρηση 0,5%). Η απόκλιση από τις τιμές της προσωρινής εκτίμησης είναι σημαντική και, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, αποδίδεται σε χρησιμοποίηση νεότερων στοιχείων, όπως αυτά του Ισοζυγίου Πληρωμών του Μαρτίου 2017, της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού, αλλά και τριμηνιαίων στοιχείων κύκλου εργασιών του τομέα των υπηρεσιών.

Πυλώνες της ανάκαμψης υπήρξαν η ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης και η άνοδος των επενδύσεων. Αναλυτικότερα:

  • Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε το α΄ τρίμηνο κατά 1,7%. Η κατανάλωση ακολουθεί την εξέλιξη του όγκου λιανικών πωλήσεων (αύξηση 2,8% το α΄ τρίμηνο του 2017) και συνάδει με τη θετική τάση των προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο.
  • Οι ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου κινήθηκαν ανοδικά (11,2%), καθώς η συνολική δαπάνη για μηχανολογικό εξοπλισμό, μεταφορικό εξοπλισμό και εξοπλισμό Τεχνολογίας, Πληροφορικής και Επικοινωνιών (46,5%) υπεραντιστάθμισε τις μειώσεις στις επενδύσεις τόσο στην κατοικία (-11,2%) όσο και στις άλλες κατασκευές (-10,2%). Η υποχώρηση των τελευταίων συνδέεται με την υστέρηση των ροών διαρθρωτικών πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και την υποχώρηση των πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Παρά την ενίσχυση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, οι εισαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα, αντανακλώντας την ανάκαμψη της κατανάλωσης αλλά και των επενδύσεων, με αποτέλεσμα ο εξωτερικός τομέας να συμβάλει αρνητικά στα μεγέθη του α΄ τριμήνου του 2017.

Θετικά είναι και τα μηνύματα από την ελληνική κτηματαγορά, καθώς, μετά το τεράστιο πλήγμα που δέχθηκε η αγορά κατά τη διάρκεια της κρίσης, φαίνεται ότι εξασθενεί η περαιτέρω υποχώρηση των τιμών, ενώ για ακίνητα υψηλής προστιθέμενης αξίας παρατηρούνται αυξημένη ζήτηση, αύξηση των τιμών και ελκυστικές αποδόσεις.Επίσης, στην αγορά εργασίας, η δημιουργία θέσεων εργασίας επιταχύνεται, χωρίς να παραγνωρίζουμε ότι το ποσοστό ανεργίας, αν και βελτιώθηκε σημαντικά (22,5%), παραμένει σε δραματικά υψηλό επίπεδο, απόρροια της μεγάλης και παρατεταμένης ύφεσης των τελευταίων ετών.

Ο τραπεζικός τομέας και η χρηματοδότηση της οικονομίας

Η γενικότερη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών αντανακλάται και στα μεγέθη του τραπεζικού τομέα, η σταθερότητα και ανάπτυξη του οποίου είναι θεμελιώδους σημασίας για τη χρηματοδότηση της επιχειρηματικότητας, που τόσο ανάγκη έχει η χώρα αλλά και ο νομός σας ειδικότερα.Ο Δείκτης Κεφαλαίου Κοινών Μετοχών (CommonEquityTier 1 – CET1) των εμπορικών τραπεζών σε ενοποιημένη βάση διατηρείται σε επίπεδο άνω του 16%, ενώ μετά από αρκετές ζημιογόνες χρήσεις τα αποτελέσματα των τελευταίων τριμήνων του 2016 αλλά και του α΄ τριμήνου του 2017 δείχνουν επάνοδο, έστω και οριακά, στην κερδοφορία. Επίσης, οι τραπεζικές καταθέσεις το 2016 κατέγραψαν σωρευτική καθαρή εισροή, δείχνοντας μία σταθερότητα το 2017, οι τράπεζες ανέκτησαν την πρόσβασή τους στη διατραπεζική αγορά και μειώθηκε σημαντικά η εξάρτησή τους από το μηχανισμό παροχής έκτακτης ρευστότητας της Τράπεζας της Ελλάδος κατά περίπου 45δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2015. Τέλος, η ποιότητα του χαρτοφυλακίου δανείων των τραπεζών εμφάνισε τάσεις βελτίωσης κατά τη διάρκεια του 2016 και το α΄ τρίμηνο του 2017.

Κατά συνέπεια, οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται πλέον σε καλύτερη θέση για να υποστηρίξουν την παροχή χρηματοδότησης σε βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια των επιχειρήσεων, ώστε να στηριχθεί ενεργά η ανάκαμψη της οικονομίας και να διευκολυνθεί η προσπάθεια ενίσχυσης των εισοδημάτων και καταπολέμησης της ανεργίας. Ήδη, η ένταση με την οποία συρρικνώνεται η τραπεζική χρηματοδότηση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις μετριάστηκε κατά τη διάρκεια του 2016 (από -1,4 % που ήταν ο μέσος όρος ετήσιου ρυθμού το β΄ εξάμηνο του 2015 σε -0,5% το 2016), ενώ από τον Οκτώβριο του 2016 έως το τέλος του έτους η τραπεζική χρηματοδότηση κατέγραψε μικρή αύξηση σε ετήσια βάση (για πρώτη φορά μετά το 2011). Οι πρώτες ενδείξεις του 2017 δείχνουν σταθεροποίηση και καταγραφή θετικών ροών προς τις επιχειρήσεις, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει ότι οι τράπεζες δεν θα συνεχίσουν να δυσκολεύονται στην εκπλήρωση του διαμεσολαβητικού τους ρόλου ως προς τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Οι δυσκολίες αυτές έχουν, ωστόσο, και τη θετική τους ανάγνωση, καθώς κινητοποιούν υγιείς εναλλακτικές πηγέςχρηματοδότησης. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι έχει ενταθεί τον τελευταίο καιρό η συζήτηση για τη δημιουργία και ανάπτυξη χρηματοδοτικών εργαλείων που θα αμβλύνουν το κόστος χρηματοδότησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε τραπεζικό δανεισμό (για παράδειγμα μέσω εγγυοδοσίας, επιδότησης επιτοκίου κ.ά.), ενώ παράλληλα αναπτύσσεται η εγχώρια αγορά εταιρικών ομολόγων, η οποία απευθύνεται τόσο σε αποταμιευτές όσο και σε θεσμικούς επενδυτές.

Στις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της χρηματοδότησης της οικονομίας η Τράπεζα της Ελλάδος στέκεται αρωγός στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της και του θεσμικού της ρόλου. Για παράδειγμα, ανέκαθεν, και ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια της κρίσης, η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρούσε άριστες σχέσεις με υπερεθνικούς οργανισμούς και διεθνείς τράπεζες, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, διαθέτοντας τις υποδομές της, ανταλλάσσοντας πληροφόρηση για τις εξελίξεις στον τραπεζικό κλάδο και ενθαρρύνοντας την ανάληψη χρηματοδοτικών πρωτοβουλιών.

Η αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα έχει πολλαπλά οφέλη

Θετική συμβολή στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων εκτιμάται ότι θα έχει και η αποκλιμάκωση του υπολοίπου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς το υψηλό τους απόθεμα μειώνει τους διαθέσιμους πόρους για νέες χρηματοδοτήσεις, συρρικνώνοντας την προσφορά δανείων, και αυξάνει το περιθώριο επιτοκίου που χρεώνουν οι τράπεζες στους πελάτες τους για να αντισταθμίζουν τον αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνουν, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό και την πλευρά της ζήτησης. Τα οφέλη αναμένεται να είναι ακόμα μεγαλύτερα για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των επιχειρήσεων του νομού Ηλείας.

Επιπροσθέτως, σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, η αυξημένη παρουσία μη βιώσιμων επιχειρήσεων στην οικονομία εκτοπίζει την ανάπτυξη πιο παραγωγικών επιχειρήσεων, μειώνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της κατανομής των κεφαλαίων και προκαλώντας επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών. Ενδεικτικά, προσομοιώσεις του ΟΟΣΑ εκτιμούν ότι μια τυπική βιώσιμη επιχείρηση θα είναι δυνατόν  να  αυξήσει τις επενδύσεις της κατά 4,7% ετησίως,εφόσον το ύψος των κεφαλαίων που απορροφούν οι μη βιώσιμες επιχειρήσεις στην Ελλάδα διαμορφωθεί στο ελάχιστο επίπεδο που επικρατεί στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν γίνει σημαντικά βήματα, όπως για παράδειγμα η στοχοθεσία για τη σταδιακή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η διαμόρφωση του πλαισίου για τη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων, οι θεσμικές παρεμβάσεις για την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών στην απονομή δικαιοσύνης,ο εξωδικαστικόςμηχανισμός ρύθμισης οφειλώνπου αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί εντός του καλοκαιριού κ.λπ.

Ειδικότερα, οι επιχειρησιακοί στόχοι που έχουν τεθεί για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι φιλόδοξοι, αλλά ρεαλιστικοί. Οι τράπεζες έχουν δεσμευθεί για μείωση του υπολοίπου των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων κατά περίπου 38% την περίοδο Ιουνίου 2016-Δεκεμβρίου 2019, με το μεγαλύτερο ποσοστό της μείωσης να εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί το 2018 και το 2019. Η μείωση εκτιμάται ότι θα προέλθει κυρίως από τις επιτυχείς ρυθμίσεις δανείων (δηλαδή την αποκατάσταση της τακτικής εξυπηρέτησης δανείων που βρίσκονται επί του παρόντος σε καθυστέρηση), από διαγραφές δανείων, καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, από ρευστοποιήσεις εξασφαλίσεων, εισπράξεις και μεταβιβάσεις δανείων. Αντίθετα, αρνητική συμβολή στην περαιτέρω μείωση των υπολοίπων εκτιμάται ότι θα έχει η συσσώρευση νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, η οποία αναμένεται τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2017.Αναφορικά με την επίτευξη των στόχων, οι τράπεζες δείχνουν καλή προσαρμογή στην επίτευξη των στόχων αποτελεσμάτων, αλλά χρειάζεται να εντείνουν τις προσπάθειές τους στους στόχους δράσεων.

Σημειώνεται ότι κατά το α΄ τρίμηνο του 2017 το ύψος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μειώθηκε κατά 1,1% συγκριτικά με το τέλος του Δεκεμβρίου του 2016, αγγίζοντας τα 105,1 δισεκ. ευρώ ή το 45,2% των συνολικών ανοιγμάτων, ενώ σε σχέση με το Μάρτιο του2016, όπου τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο, παρατηρείται μείωση κατά 3,3% ή 3,5 δισεκ. ευρώ. Στο επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο,το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι υψηλότερο στα δάνεια προς πολύ μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και στα δάνεια προς τιςμικρομεσαίες επιχειρήσεις(68,3% και 60,7% αντίστοιχα).

Θετικά αναμένεται να συμβάλει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών που ψηφίστηκε πρόσφατα και θα τεθεί σε ισχύ από τις αρχές Αυγούστου. Οι σημαντικότερες καινοτομίες που εισάγειείναι το ευρύ πεδίο εφαρμογής (δυνατότητα υπαγωγής στο νόμο κάθε είδους επιχείρησης ανεξάρτητα από εταιρικό τύπο και ύψος κύκλου εργασιών), ηυπαγωγή του συνόλου των οφειλών της επιχείρησης σε διαδικασία διαπραγμάτευσης υπό την καθοδήγηση συντονιστή, η στόχευση στις βιώσιμες επιχειρήσεις με τη θέσπιση κριτηρίων επιλεξιμότητας, η υιοθέτηση διαδικασίας με ευδιάκριτα στάδια και οριοθετημένες προθεσμίες, η ευέλικτη συμμετοχή του Δημοσίου και των φορέων κοινωνικής ασφάλισης ως πιστωτών με δυνατότητα ακόμη και διαγραφής οφειλών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και, τέλος, η αξιοποίηση της τεχνολογίας με διεξαγωγή της διαδικασίας αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα.

Δεδομένης της σημασίας του αγροτικού τομέα στην Ηλεία, αξίζει να αναφερθεί ότι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και μπορούν να τύχουν όλων των πλεονεκτημάτων του νόμου (π.χ. διαγραφές οφειλών πάσης φύσεως, δόσεις, βιωσιμότητα ρύθμισης κ.λπ.). Επίσης, οι αγροτικές επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία εσόδων-εξόδων και απασχολούν εργαζόμενους σε τακτική βάση μπορούν υπό προϋποθέσεις να ενταχθούν στο νόμο. Οι αγρότες-φυσικά πρόσωπα δεν εντάσσονται, αλλά γι’ αυτούς, όπως και για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, έχει εφαρμογή το άρθρο 15 παρ. 21 για τις οφειλές τους προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, δίνεται η δυνατότητα ώστε και σε αυτούς που εξαιρούνται από την εφαρμογή του νόμου να  προτείνονται από το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης ρυθμίσεις ανάλογες με αυτές που προβλέπονται από το νόμο για τον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Επιπροσθέτως, για την Ηλεία, όπως άλλωστε και για άλλους νομούς της χώρας, είναι κρίσιμο να υπάρξει πρόνοια για διευθέτηση των εγγυημένων από το Δημόσιο δανείων που δόθηκαν αμέσως μετά τις καταστροφικέςπυρκαγιές του 2007. Έχει περάσει μια δεκαετία, αλλά το μέγεθος της καταστροφής ήταν πολύ μεγάλο, ενώ η οικονομική κρίση που ακολούθησε δεν έδωσε καμία ευκαιρία για ανάκαμψη σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Η Ειδική Γραμματεία για τη Διαχείριση Ιδιωτικού Χρέους μελετά προσεκτικά το εν λόγω θέμα και αναζητά τρόπους (ενδεχομένως και μέσω νομοθετικής ρύθμισης) ώστε να μη χαθεί η ευκαιρία αποτελεσματικής διευθέτησης στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Εξάλλου, το συνολικό ύψος της εγγυητικής ευθύνης του Δημοσίου είναι διαχειρίσιμο, καθώς πανελλαδικά ανέρχεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ και αφορά περίπου 7 χιλιάδες επιχειρήσεις, με τα μεγέθη που αφορούν το νομό Ηλείας να ανέρχονται στο 25% περίπου.

Από την πλευρά μου, θα ήθελα να επισημάνω ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι (τράπεζες, δανειολήπτες, Δημόσιο, άλλοι πιστωτές) έχουν συμφέρον ναυιοθετήσουν θετική στάση στο ζήτημα της διευθέτησης των εγγυημένων δανείων στο πλαίσιο του νέου νόμου για την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών, δεδομένου ότι μπορεί να προσφέρει άμεσα αποτελέσματα και μακροπρόθεσμα βιώσιμες λύσεις. Ας μην ξεχνάμε ότι η τυπική διαδικασία της κατάπτωσης εγγύησης είναι χρονοβόρα, πολλές φορές επισύρει απώλεια από την πλευρά του πιστωτή και δεν αντιμετωπίζει το θέμα της βιωσιμότητας του πιστούχου.

Προς ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο

Οτραπεζικόςτομέαςμπορεί και πρέπει να συνδράμει στη μετάβαση προς ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης που χρειάζεται η ελληνική οικονομία, δίνοντας έμφαση στη χρηματοδότηση δυναμικών επιχειρήσεων με υψηλό βαθμό εξωστρέφειας και προοπτικές ανάπτυξης. Οι επιχειρήσεις από την πλευρά τους οφείλουν να αναλάβουν πρωτοβουλίες ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους βάσης, αναδιάρθρωσης των εταιρικών τους δομών και των δραστηριοτήτων τους, επιδίωξης συνεργασιών, προσανατολισμού προς αγορές του εξωτερικού και διαφοροποίησης των πηγών χρηματοδότησής τους. Όσο θα εμπεδώνεται σταδιακά η εμπιστοσύνη των επενδυτών στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, οι εγχώριες επιχειρήσεις θα αποκτούν μεγαλύτερες δυνατότητες πρόσβασης στις αγορές.

Οι επιχειρήσεις του νομού Ηλείας μπορούν κάλλιστα να πρωτοπορήσουν στο νέο αυτό αναπτυξιακό πρότυπο, εκμεταλλευόμενες τη σημαντική παραγωγή του πρωτογενούς τομέα. Ο πρωτογενής τομέας μπορεί να στηρίξει μεταποιητικές δραστηριότητες παραγωγής προϊόντων ονομασίας προέλευσης και τυποποίησης προϊόντων για εξαγωγή. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του  Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), με τίτλο: «Ο τομέας μεταποίησης στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές», ο δευτερογενής τομέας της οικονομίας που αξιοποιεί τις εγχώριες πρώτες ύλες και παράγει προϊόντα με υπεραξία μπορεί να παίξει το ρόλο της ατμομηχανής για να βγει η ελληνική οικονομία από την κρίση. Η μεταποιητική βιομηχανία από τα μέσα του 2015 καταγράφει σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης και μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στην κατεύθυνση της ταχύτερης μεγέθυνσης της εγχώριας οικονομίας, στην ανάκτηση διεθνούς ανταγωνιστικότητας με εμπορεύσιμα αγαθά και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, αλλά και σε διατηρήσιμη αποκατάσταση του εμπορικού ισοζυγίου. Κάποια ενδεικτικά ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν τη σημασία της ανάπτυξης της μεταποίησης.

  • Το 31,3% της απασχόλησης στην Ελλάδα προκαλείται από το προϊόν της μεταποίησης (1,24 εκατομμύρια απασχολούμενοι).
  • Για κάθε 1 εκατ. ευρώ κύκλου εργασιών της μεταποίησης, στην απασχόληση της Ελλάδας προστίθενται συνολικά 22 θέσεις εργασίας.

Για την επίτευξη των μεγεθών αυτών απαιτείται φυσικά η άρση σημαντικών ανασταλτικών παραγόντων, όπως το φορολογικό και ασφαλιστικό καθεστώς, η γραφειοκρατία, το ενεργειακό κόστος κ.ά. Αυτά είναι προβλήματα που οφείλει η πολιτεία να διορθώσει. Ανεξάρτητα από αυτό όμως, οι ίδιες οι επιχειρήσεις πρέπει να κινηθούν δυναμικά στην κατεύθυνση δικτύωσης και συνεργειών με στόχο την ενεργή συμμετοχή σε παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Η ποιότητα των ελληνικών προϊόντων, και δη του νομού Ηλείας, δίνει το συγκριτικό πλεονέκτημα που απαιτείται για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων του νομού, ανεξαρτήτως μεγέθους,σε παγκόσμια δίκτυα επιχειρήσεων.

Εκτός των ανωτέρω, οι παραγωγικές δυνάμεις του νομού πρέπει να εκμεταλλευθούν περαιτέρω την αυξημένη ζήτηση για κρουαζιέρες και παροχή υψηλού επιπέδου τουριστικών υπηρεσιών. Οι επενδύσεις σε τουριστικές μονάδες υψηλών προδιαγραφών, αλλά και σε νέα τουριστικά προϊόντα όπως εκείνα της τουριστικής κατοικίας και των μονάδων ειδικού τουρισμού (ιατρικός, αθλητικός, συνεδριακός τουρισμός κ.λπ.), στις οποίες έχει περιορισμένο απόθεμα η χώρα μας, αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα έτη για να καλύψουν τη μεγάλη διεθνή ζήτηση τέτοιων καταλυμάτων. Οι ενέργειες αυτές θα συμβάλουν στην αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών τουριστικών υπηρεσιών έναντι των αντίστοιχων που προσφέρονται από άλλες χώρες και κατ’ επέκταση στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας του κλάδου μέσω επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και αύξησης της δυναμικότητας για υποδοχή περισσότερων τουριστών υψηλών εισοδημάτων κατά τις περιόδους αιχμής. Όσον αφορά την κρουαζιέρα, όπου διαπίστωσα και ιδίοις όμμασι τις σημαντικές βελτιώσεις στο λιμάνι του Κατάκολου, οι προοπτικές για τη χώρα συνεχίζουν να είναι θετικές. Το 2016 οι αφίξεις ταξιδιωτών κρουαζιέρας και οι εισπράξεις από την κρουαζιέρα εμφάνισαν αύξηση κατά 5% και 1% αντίστοιχα, με την τάση να εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2017.Συνολικά για τον τουρισμό, η γεωγραφική θέση και η ιστορία του νομού αποτελούν εχέγγυα επιτυχίας.

 

Κυρίες και κύριοι,

Συνοψίζοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η ελληνική οικονομία έδειξε εξαιρετική ανθεκτικότητα στις πιέσεις και την έντονη αβεβαιότητα των τελευταίων ετών. Όπως επισήμανα, οι βασικές μακροοικονομικές ανισορροπίεςέχουν πλέον αντιμετωπιστεί, η πτωτική πορεία της οικονομίας έχει ανακοπεί και έχουν δημιουργηθεί οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την άμεση επιστροφή της σε μία δυναμική αναπτυξιακή τροχιά. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα συμβάλει στη σταδιακή αύξησητων επενδύσεων, στην ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και στηνενίσχυση των εξαγωγικών επιδόσεων με αιχμή τον τουριστικό κλάδο, τις μεταφορές, την ενέργεια κ.ά.

Στο πλαίσιο αυτό, οι τοπικές κοινωνίες και η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να στηρίξουν φιλόδοξα και με εξωστρεφή χαρακτήρα επενδυτικά σχέδια, καθώς η ενδυνάμωση των βιώσιμων επιχειρήσεων και οι επενδύσεις αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για διατηρήσιμη ανάπτυξη.

 

Αφήστε το σχολιό σας

Σχόλια